کلینیک مغز و اعصاب

دستورالعمل‌های ارجاع به کلینیک مغز و اعصاب برای کتابچه راهنمای MAP

لطفا بیماران زیر را به کلینیک مغز و اعصاب ارجاع ندهید:

• ارزیابی‌های معلولیت
• بیماران مشکوک به سندرم تونل کارپال (رمستقیماً برای EMG مراجعه کنید)
• درد مزمن غیر اختصاصی، مانند سندرم درد منطقه‌ای پیچیده، فیبرومیالژیا، درد اندام خیالی و غیره
• بیماران اطفال زیر ۱۸ سال
• بیمارانی که نیاز به مدیریت درد دارند، از جمله درد گردن و کمر
• فلج بل مگر اینکه عود کند. (طبق توصیه، با دوره کوتاهی از استروئیدها درمان کنید)
• تومورهای مغز و نخاع. (به متخصص جراحی مغز و اعصاب مراجعه کنید)
• بیمارانی که نیازهای جراحی مغز و اعصاب شناخته شده دارند (به متخصص جراحی مغز و اعصاب مراجعه کنید)
• بیماری لایم (به بیماری عفونی مراجعه کنید)
• بیماران مبتلا به سکته مغزی پس از بررسی کامل و دریافت مراقبت‌های پزشکی. (ادامه مدیریت پزشکی)
• بیمارانی که تشنج‌های کاذب/تشنج‌های غیرصرعی تأیید شده دارند. (اطمینان خاطر و حمایت فراهم کنید، در صورت نیاز برای مشاوره ارجاع دهید)
• اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی (ADHD)اگر پزشک مراقبت‌های اولیه قادر به مدیریت نیست، ارجاع به متخصص سلامت رفتاری را در نظر بگیرید.)
• بیمار با سردردهای مزمن، تصویربرداری منفی و مصرف مسکن‌ها و مواد مخدر متعدد. (بیماران قبل از ارجاع به متخصص مغز و اعصاب باید مصرف مواد مخدر را قطع کنند.)
• اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)به سلامت رفتاری مراجعه کنید)

ارجاعات EMG:

• مستقیماً به EMG مراجعه کنید. در صورت نیاز، برای ارزیابی بیشتر به کلینیک مغز و اعصاب ارجاع داده خواهیم شد. ارجاعات مناسب EMG برای موارد زیر خواهد بود: سندرم تونل کارپال، سایر نوروپاتی‌های گیرافتادگی (مثلاً نوروپاتی اولنار)، افتادگی پا، پلکسوپاتی‌های بازویی، پلکسوپاتی‌های کمری، رادیکولوپاتی گردنی و کمری (فقط در صورت وجود ضعف)، آسیب‌های عصبی و نوروپاتی‌های خفیف.

لطفاً مشکل خاصی را که بیمار برای آن ارجاع داده شده است، علامت بزنید (همه موارد مربوطه را علامت بزنید)

اگر شرایط پررنگ باشد، ارجاع فوری یا اورژانسی محسوب می‌شود..

حمله گذرای مغزی (TIA) و سکته مغزی

• شروع حاد علائم گذرا یا مداوم شبیه سکته مغزی -> بیمار باید به اورژانس فرستاده شود
• اگر اخیراً (در ۳ روز گذشته) یا از قبل علائمی شبیه به حمله گذرای مغزی/سکته مغزی داشته‌اید، لطفاً مطمئن شوید که موارد زیر انجام شده است:
  • سی تی اسکن سر و گردن یا ام آر آی سر و گردن
  • ام آر آی مغز بدون ماده حاجب
  • اکو ترانس توراسیک (TTE)
  • ارزیابی عوامل خطر: پنل لیپید، HBA1C، TSH

درمان: داروی ضد پلاکت (آسپرین یا کلوپیدوگرل)، استاتین، داروهای ضد فشار خون بالا و اصلاح عوامل خطر (مثلاً کنترل قند خون، ترک سیگار، مقابله با وابستگی به مواد مخدر و الکل)

توجه: همه بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی یا فیبریلاسیون دهلیزی حمله‌ای در حالت ایده‌آل باید توسط متخصص قلب ارزیابی شده و تحت درمان با داروی ضد انعقاد خوراکی باشند.

• بیمارانی که سابقه سکته مغزی و اسپاسم ناشی از آن، اختلال در راه رفتن و علائم ادراری دارند، باید به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی (PM&R) ارجاع داده شوند.)

صرع و تشنج

• صرع و در حال حاضر باردار
• اولین بار تشنج
• صرع مستند، با مصرف حداقل یک داروی ضد تشنج و تشنج بدون علت مشخص در 3 ماه گذشته
• صرع مستند، با مصرف حداقل یک داروی ضد تشنج بدون هیچ تشنج بدون علت مشخص در 3 ماه گذشته اما در طول یک سال گذشته.
• صرع پایدار (بدون تشنج در سال گذشته) اما نیاز به ارزیابی رژیم درمانی دارد

اختلالات حرکتی

• بیماری پارکینسون
• کره و سایر اختلالات حرکتی بیش فعالی
• بیماری هانتینگتون
• تیک (شدید و ناتوان کننده)
• میوکلونوس (شدید و ناتوان کننده)
• لرزش‌ها لرزش وضعیتی و حرکتی، اغلب متقارن و معمولاً بیش از یک سال وجود دارد، نشان دهنده لرزش اساسی است (اغلب سابقه خانوادگی لرزش - یعنی لرزش خانوادگی)
  درمان:
  • گاباپنتین ۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی سه بار در روز
  • پروپرانولول LA 60 میلی‌گرم روزانه
  • توپیرامات ۲۵-۵۰ میلی‌گرم خوراکی دوبار در روز
  • پریمیدون با دوز ۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر چهار ساعت شروع می‌شود و سپس به ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم خوراکی سه بار در روز می‌رسد.

*** لرزش یک طرفه در حالت استراحت فقط برای چند ماه موجود است مطرح کننده بیماری پارکینسون یا پارکینسونیسم است و بنابراین باید مستقیماً به متخصص مغز و اعصاب ارجاع داده شود.

(تمام حرکات غیرطبیعی دیگر (تیک، میوکلونوس، کره، آستریکسی و غیره) یا مواردی که تشخیص اختلال حرکتی آنها قطعی است، باید بدون نیاز به بررسی بیشتر، مستقیماً به متخصص مغز و اعصاب ارجاع داده شوند.)

مولتیپل اسکلروزیس و سایر اختلالات خودایمنی عصبی

• تشخیص جدید یا موجود بیماری ام اس
• گزارش MRI مغز به شدت حاکی از بیماری دمیلینه کننده است

(اگر بیمار در یک سال گذشته MRI مغز و ستون فقرات گردنی بدون ماده حاجب انجام نداده است، لطفاً قبل از ارجاع، این کار را انجام دهید.)

سردرد

• بررسی‌های لازم: سی‌تی‌اسکن مغز یا ام‌آر‌آی مغز لازم نیست، مگر اینکه پرچم‌های قرمز مانند:
  • افزایش قابل توجه فرکانس
  • تغییر در نوع یا کیفیت سردرد
  • علائم کانونی مرتبط با بی‌حسی، از دست دادن بینایی، ضعف یا تشنج
  • توجه: برخی از علائم هشدار دهنده ممکن است نشانه‌ای برای ارجاع به اورژانس باشند.

(توجه: اگر بیمار چاق است، برای آکنه آنتی‌بیوتیک یا رتینول مصرف می‌کند و مشکوک به افزایش فشار داخل جمجمه (شبه تومور مغزی) است) - همچنین برای معاینه فوندوسکوپی با دیلاتاسیون و ارزیابی میدان بینایی به چشم پزشکی مراجعه کنید.)

درمان سردردهای مزمن یا میگرن:
سقط جنین: اگر < ۱ میگرن در هفته یا ۶ روز سردرد در ماه
انتخاب‌ها: داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، اکسدرین برای میگرن، فیوریست/فیورنال (فقط کمتر از ۱۵ قرص در ماه از این‌ها مجاز است)، تریپتان‌ها (سوماتریپتان ۵۰-۱۰۰ میلی‌گرم، ریزاتریپتان ۱۰ میلی‌گرم، زولمی‌تریپتان ۵ میلی‌گرم و غیره).

تریپتان‌ها بسیار مؤثر و عموماً بی‌خطر هستند. از مصرف آنها در بیماران مبتلا به بیماری شدید شریانی خودداری کنید. در شروع HA یک دوز به همراه یک دوز NSAID تجویز کنید. در صورت نیاز، دوز دوم را 2 ساعت بعد تکرار کنید. بیش از 2 دوز در روز و معمولاً 6 دوز در هفته مصرف نشود.

پیشگیری: اگر بیش از ۱ میگرن در هفته یا ۶ روز سردرد در ماه دارید

• آمیتریپتیلین ۲۵-۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر چهار ساعت/ نورتریپتیلین ۲۰-۷۵ میلی‌گرم خوراکی هر چهار ساعت (عوارض جانبی شایع: خشکی دهان و خواب‌آلودگی)
• پروپرانولول LA 60 میلی‌گرم روزانه (عوارض جانبی شایع: سرگیجه/ سبکی سر و منع مصرف نسبی در بیماران آسمی و دیابتی)
• توپیرامات ۲۵ میلی‌گرم خوراکی دو بار در روز و کاهش دوز تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی دو بار در روز (عوارض جانبی شایع: پارستزی آکرال، تغییر حس چشایی، کاهش وزن ۵ تا ۷ پوند؛ در صورت سابقه سنگ کلیه، منع مصرف نسبی دارد). در زنان در سن باروری از مصرف خودداری شود.
• وراپامیل LA 120-240 میلی‌گرم در روز (عوارض جانبی شایع، سرگیجه/سبکی سر، افت فشار خون)
• SNRI در صورت وجود اضطراب یا افسردگی همزمان (ونلافاکسین آهسته رهش معمولاً استفاده می‌شود. ۳۷.۵-۷۵ میلی‌گرم qD، دولوکستین ۳۰-۶۰ میلی‌گرم نیز می‌تواند مؤثر باشد)

اگر بیمار در درمان با دو یا چند مورد از عوامل ذکر شده شکست خورد یا عدم تحمل آنها را داشت، برای تزریق بوتاکس یا سایر درمان‌ها به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

اختلالات عصبی-عضلانی

• میاستنی گراویس (آنتی‌بادی اتصال به گیرنده استیل کولین را بررسی کنید). در صورت مثبت بودن، در مسیر مراجعه به متخصص مغز و اعصاب، سی‌تی‌اسکن قفسه سینه برای بررسی تیموما تجویز کنید.)
• بیماری ای ال اس
• بیماری‌های عضلانی؛ دیستروفی عضلانی میوتونیک، دیستروفی FSH، پلی‌میوزیت
• فلج دوره‌ای
• دیستونی
• نوروپاتی محیطی با ضعف شدید یا به سرعت پیشرونده دیستال/پروگزیمال (بررسی HbA1C، B12، ایمونوالکتروفورز سرم، زنجیره‌های سبک آزاد سرم).
• نوروپاتی‌های ارثی
• نوروپاتی محیطی دردناک با تشخیص نامشخص (نه ثانویه به دیابت) یا حداقل دو درمان دارویی مزمن بی‌اثر

زوال عقل و اختلالات شناختی

• زوال عقل به سرعت پیشرونده. MOCA یا MMSE را ثبت کنید. لطفاً قبل از ارجاع، TSH، RPR و ویتامین B12 را بررسی کنید.
• بیماران مبتلا به زوال عقل و اختلال شناختی که بررسی‌های کامل شامل TSH، RPR، ویتامین B12 و تصویربرداری مغز (MRI یا CT) انجام داده‌اند.

سایر اختلالات عصبی

• نارکولپسی درمان نشده
• تشخیص جدید دوبینی دوچشمی و ناهنجاری‌های نگاه
• آتاکسی و ناهنجاری‌های راه رفتن که ناشی از درد و بررسی‌های منفی نباشند
• بیماری/میلوپاتی حاد و تحت حاد نخاع (آسیب‌های نخاعی ناشی از فشار یا تروما باید به جراح مغز و اعصاب ارجاع داده شوند)
• سنکوپ فقط در صورتی که بررسی قلبی انجام شده و طبیعی باشد
• نورالژی تری‌ژمینال مقاوم به درمان.
• ارجاع سرگیجه/گیجی فقط از متخصص گوش و حلق و بینی پذیرفته می‌شود
• واسکولیت سیستم عصبی مرکزی تحت نظر متخصص روماتولوژی، فقط یک بار مشاوره.

مدارک مورد نیاز برای تعیین وقت ملاقات:

• فرم ارجاع تکمیل شده
• سابقه پزشکی قبلی (PMH)
• فهرست داروهای فعلی
• آخرین یادداشت پیشرفت بیماری که بیمار را برای آن ارجاع داده است
• نتایج آزمایشگاهی مرتبط اخیر
• گزارش‌های تصویربرداری مرتبط اخیر